მზის სათვალის, საცურაო კოსტიუმისა და შორტების ისტორია

დღეს მზის სათვალე, საცურაო კოსტიუმი და შორტები საზაფხულო გარდერობის უმარტივესი, შეუცვლელი ელემენტებია. თუმცა, მათი ისტორია მოულოდნელი ტრანსფორმაციებითა და სკანდალებითაა სავსე: მზის სათვალეს ოდესღაც ჩინელი მოსამართლეები ატარებდნენ თვალების დასამალად, პირველი საცურაო კოსტიუმებით წყალში შესვლა ფიზიკურ ტანჯვას უდრიდა, ხოლო შორტების გამო ადამიანებს აპატიმრებდნენ კიდეც.

როგორ იქცა ეს სამი ნივთი აკრძალული რამ საზაფხულო მოდის მთავარ სიმბოლოებად?

მზის სათვალე - ჩინელი მოსამართლეების საიდუმლო

მზისგან თვალების დაცვას უძველესი ხალხებიც ცდილობდნენ. მაგალითად, ინუიტები (ესკიმოსები) ირმის რქისა და ძვლებისგან ამზადებდნენ ფირფიტებს წვრილი ჭრილებით, რათა თოვლიდან არეკლილ მზის სხივებს არ დაებრმავებინათ.

ჩინელი მოსამართლეები (XII საუკუნე): პირველი დამუქებული სათვალეები ჩინეთში შეიქმნა. კვარცისგან დამზადებულ გამუქებულ ლინზებს მოსამართლეები ატარებდნენ დაკითხვების დროს - არა მზისგან დასაცავად, არამედ იმისთვის, რომ მოწმეებსა და ბრალდებულებს მათი ემოციები და თვალის გამოხედვა ვერ დაენახათ.

მასობრივი რევოლუცია (1929 წელი): თანამედროვე მზის სათვალე მასობრივ წარმოებაში სემ ფოსტერმა (Sam Foster) ჩაუშვა. მან აშშ-ის ატლანტიკ-სითის სანაპიროზე დაიწყო იაფიანი პლასტმასის სათვალეების გაყიდვა, რამაც მყისიერი ფურორი მოახდინა.

საცურაო კოსტიუმი - მძიმე შალიდან „ბიკინის“ აფეთქებამდე

XIX საუკუნის ვიქტორიანულ ევროპაში ქალების ცურვა ნამდვილი გამოცდა იყო. საცურაო სამოსი შედგებოდა სქელი შალის კაბისგან, შარვლისგან, წინდებისა და ფეხსაცმლისგან. კაბის ბოლოებში სპეციალურ სიმძიმეებსაც კი აკერებდნენ, რათა წყალში ზემოთ არ აწეულიყო. წყლით გაჟღენთილი სამოსი იმდენად მძიმდებოდა, რომ ქალებს ცურვა თითქმის არ შეეძლოთ.

ანეტ კელერმანის დაპატიმრება (1907 წელი): ავსტრალიელი მოცურავე ანეტ კელერმანი ბოსტონის სანაპიროზე დააპატიმრეს „საზოგადოებრივი უხამსობის“ ბრალდებით, რადგან მას ეცვა ერთნაწილიანი, ტანზე მომდგარი საცურაო კოსტიუმი, რომელიც მკლავებსა და ფეხებს აჩენდა.

ბიკინის რევოლუცია (1946 წელი): ფრანგმა ინჟინერმა ლუი რეარმა (Louis Réard) წარადგინა ორნაწილიანი საცურაო კოსტიუმი. რადგან დიზაინი ასეთი რადიკალური იყო, პროფესიონალმა მოდელებმა მისი მორგება იუარეს და რეარს პარიზელი მოცეკვავის, მიშელინ ბერნარდინის დაქირავება დასჭირდა.

სამოსის პრეზენტაციამდე ოთხი დღით ადრე, აშშ-მ ატოლ ბიკინიზე ბირთვული იარაღის გამოცდა ჩაატარა. რეარმა ჩათვალა, რომ მისი ახალი სამოსი საზოგადოებაში ბირთვული აფეთქების ტოლფას ეფექტს მოახდენდა და მას „ბიკინი“ დაარქვა.

საზაფხულო შორტები - ბერმუდის კუნძულები და აკრძალვები

შორტების ისტორია XIX საუკუნის ბრიტანულ სამხედრო ფორმას უკავშირდება. ბერმუდის კუნძულებზე განთავსებულ ბრიტანელ ჯარისკაცებს აუტანელ სიცხეში შარვლის ტარება უჭირდათ. ადგილობრივი ჩაის სახლის მფლობელმა ჯარისკაცებს შარვლები მუხლს ზემოთ გადაუჭრა, რამაც სათავე დაუდო „ბერმუდებს“.

დიდი ხნის განმავლობაში შორტები მხოლოდ სპორტსმენებისა და ბავშვების სამოსად ითვლებოდა. 1930-1940-იან წლებში ამერიკისა და ევროპის მრავალ ქალაქში (მაგალითად, ნიუ-იორკში) ქუჩაში შორტებით გამოსვლა კანონით იკრძალებოდა და პოლიცია ადამიანებს ჯარიმებს უწერდა.

მხოლოდ II მსოფლიო ომის შემდეგ, როდესაც დასვენებისა და სანაპიროს კულტურა პოპულარული გახდა, შორტებმა დაკარგა „აკრძალული სამოსის“ სტატუსი და ყოველდღიურ საზაფხულო ტანსაცმლად იქცა.

დღეს, როდესაც მზის სათვალეს ვატარებთ, ბიკინით ვცურავთ ან შორტებით ვსეირნობთ, ჩვენ უბრალოდ კომფორტულად კი არ ვიცვამთ - არამედ ვსარგებლობთ იმ თავისუფლებით, რომელსაც წინაპრები საუკუნეების მანძილზე, კანონებთან და სოციალურ ტაბუებთან ბრძოლით აღწევდნენ.