რა არის დეპრესია და როგორ ვებრძოლოთ მას?

"დეპრესიაში ვარ" - ხშირად ამ ფრაზით საკუთარ მოწყენილობას ან მოვლენებით უკმაყოფილებას გამოვხატავთ.

სინამდვილეში კი პრობლემა სახუმარო არ გახლავთ და დეპრესიით შეპყრობილი ადამიანების რიცხვი მთელ მსოფლიოში ყოველდღიურად იზრდება.

რა არის დეპრესია და როგორ უნდა ამოვიცნოთ ის?

დეპრესია (ლათ. depressio — „დათრგუნული“) — ადამიანის ფსიქიკური აშლილობაა, რომელსაც ნეგატიური განწყობა, სევდა და დათრგუნულობა ახასიათებს.
პირველი ცნობები დეპრესიის ტიპურ სიმპტომებზე მელანქოლიის სახით, აღწერილია მესოპოტამიურ წყაროებში, თუმცა ტერმინი დეპრესია XIV საუკუნეში, შემდეგ კი XVII-XVIII საუკუნეებში გამოიყენეს და ის სულის, სულიერების დაქვეითებას გულისხმობდა. დღესდღეობით დეპრესია თანამედროვე საზოგადოების ერთ-ერთი უმთავრესი პრობლემაა.

დროდადრო უგუნებოდ ყოფნა ჩვეულებრივი მოვლენაა, მაგრამ როცა სიცარიელისა და იმედგაცრუების განცდა ერთიანად მოიცავს ადამიანს და უსასრულოდ დიდხანს გრძელდება, ეს უკვე შეიძლება დეპრესია იყოს.

მუდმივი დაღლილობა და ენერგიის ნაკლებობა, შეუძლოდ ყოფნა, მუცლის, თავის ან კუნთების ხშირი ტკივილი, გულისრევის შეგრძნება, ძილის პრობლემები, მადის დაკარგვა ან ცვლილება, წონის მნიშვნელოვანი მატება ან კლება, გადაჭარბებული დანაშაულის გრძნობა ან დაბალი თვითშეფასება, უიმედობა, ფიქრები სიკვდილზე ან თვითმკვლელობაზე -ეს ის სიმპტომებია, რომელთა ერთობლიობაც შესაძლოა დეპრესიის არსებობაზე მიგვანიშნებდეს.

არსებობს დეპრესიის რამდენიმე ტიპი:

. კლინიკური დეპრესია

. მუდმივი დეპრესიული აშლილობა

. გუნება-განწყობის დარღვევა

. პრემენსტრუალური დისფორიული აშლილობა

. დეპრესიული აშლილობა სხვა სამედიცინო მდგომარეობის გამო

ასევე არსებობს ძირითადი დეპრესიული აშლილობის სპეციფიკური ფორმები, მათ შორის:

. სეზონური აფექტური აშლილობა (სეზონური დეპრესია)

. პრენატალური დეპრესია და მშობიარობის შემდგომი დეპრესია

. ატიპიური დეპრესია

დეპრესია შეიძლება დაემართოს ნებისმიერს - მათ შორის ბავშვებსა და მოზარდებსაც. თუმცა არსებობს რისკ-ფაქტორები, რომელთა არსებობის შემთხვევაშიც დეპრესიის განვითარების შანსები იზრდება.

რისკ-ფაქტორები რომლებიც დეპრესიის მაღალ მაჩვენებლებთან ასოცირდება:

. ნეიროდეგენერაციული დაავადებები, როგორიცაა ალცჰაიმერის დაავადება და პარკინსონის დაავადება

. ინსულტი

. გაფანტული სკლეროზი

. კრუნჩხვითი დარღვევები

. კიბო

. მაკულარული დეგენერაცია

. ქრონიკული ტკივილი

მკვლევრები ვერ ასახელებენ დეპრესიის გამომწვევ ზუსტ მიზეზებს, თუმცა ცნობილია, რომ მის განვითარებას რამდენიმე ფაქტორი უწყობს ხელს, მათ შორის:

. ტვინის ქიმია - ნეიროტრანსმიტერების, მათ შორის სეროტონინისა და დოფამინის დისბალანსი

. გენეტიკა - თუ თქვენ გყავთ პირველი რიგის ნათესავი (ბიოლოგიური მშობელი ან და-ძმა) დეპრესიით, ამ მდგომარეობის განვითარების ალბათობა სამჯერ უფრო მაღალია, ვიდრე საერთო პოპულაციაში

. სტრესული ცხოვრებისეული მოვლენები - რთული გამოცდილება, როგორიცაა საყვარელი ადამიანის სიკვდილი, ტრავმა, განქორწინება, იზოლაცია და მხარდაჭერის ნაკლებობა

. სამედიცინო პირობები - ქრონიკული ტკივილი და ქრონიკული დაავადებები

. მედიკამენტები - ზოგიერთმა მედიკამენტმა შეიძლება გამოიწვიოს დეპრესია, როგორც გვერდითი ეფექტი

დეპრესიისას საკუთარ თავთან მუშაობას და ამ გზით სიმპტომების შემსუბუქებას დიდი მნიშვნელობა აქვს.

როცა გრძნობთ, როგორ ხდება თქვენი განწყობა დეპრესიული სასურველია შემდეგი რჩევების გათვალისწინება:

. შეეცადეთ განაგრძოთ აქტივობები, რომლებიც გსიამოვნებთ

. გაატარეთ დრო მეგობრებთან და ოჯახთან

. ივარჯიშეთ რეგულარულად, თუნდაც ეს უბრალოდ გასეირნება იყოს

. შეძლებისდაგვარად დაიცავით რეგულარული კვებისა და ძილის ჩვევები

. მოერიდეთ ან შეამცირეთ ალკოჰოლის მიღება და არ გამოიყენოთ ნარკოტიკები, რამაც შეიძლება გააუარესოს დეპრესია

. ესაუბრეთ თქვენი გრძნობების შესახებ მას, ვისაც ენდობით

როგორც წესი, მსუბუქი დეპრესიის დროს ზემოთ ჩამოთვლილი რჩევების გათვალისწინება და ამასთან ერთად პროფესიონალი ფსიქოლოგის დახმარება დადებითი შედეგის მომტანია. თუმცა შედარებით მძიმე დეპრესიისას, მედიკამენტური ჩარევა აუცილებელი ხდება.

ამის შესახებ გადაწყვეტილებას აუცილებლად შესაბამისი სპეციალისტი იღებს.

დაუშვებელია ანტიდეპრესანტების ახლობლებისა და მეგობრების გამოცდილების გათვალისწინებით მიღება.
დაიმახსოვრეთ, დეპრესია სერიოზული პრობლემაა და მისი მკურნალობა მხოლოდ სპეციალისტს უნდა ანდოთ.