რა ლოცვას ვკითხულობთ და რატომ ვაცხობთ ლობიანს ბარბარობას

17 დეკემბერს მართლმდადიდებელი ეკლესია ბარბარობას აღნიშნავს. მორწმუნე მრევლი ამ დღეს წმინდა ბარბარეს ტროპარსა და კონდაკს კითხულობს.

ტროპარი: ქალწულებითა განშვენებულო და წამებითა გაბრწყინვებულო, სასწაულთა მოქმედო, სენთა და ბუგრთა მკურნალო, დიდო ქალწულმოწამეო ბარბარე, მეოხ გვეყავ ჩუენ ცოდვილთა.

სხვა ტროპარი: ბარბარესა წმიდასა პატივს-ვსცემდეთ, რამეთუ მტერისა საფრხენი შემუსრნა, და ვითარცა სირი განერა მახისაგან შეწევნითა და საჭურველითა პატიოსნისა ჯუარისათა.

კონდაკი: სამებასა წმიდასა სარწმუნოებით თაყვანის-ეც და შეუდეგ შენ მსგავსად ბრძანებისა მისისა პატიოსანო მოწამეო, და კერპთა საზორველი დაამხვენ, და შორის მათსა იღვაწე წმიდაო ბარბარე, მძლავრთა სიცბილნი და შინებანი შეურაცხ-ჰყუენ, და ხმა მაღლად ღაღადებდ: სამებასა წმიდასა ვესავ, და ერთ ღმრთაებით ვადიდებ.

***

წმიდა დიდმოწამე ბარბარე მართლმადიდებლობისთვის მეოთხე საუკუნის დასაწყისში, მმართველ მარკიანეს დროს ეწამა. ამჟამად მისი წმიდა ნაწილები კიევში, ვლადიმირის სახელობის საკათედრო ტაძარშია დასვენებული.

ბარბარობასთან დაკავშირებით წირვა საქართველოს ყველა მოქმედ ტაძარში აღევლინება.

წმიდა დიდმოწამე ბარბარე ბავშვების მფარველად მიიჩნევა. მას ევედრებიან ყრმათა კურნებისთვის, შვილიერებისთვის, ასევე მოულოდნელი, უზიარებელი სიკვდილისგან დასაცავად. ბარბარობაზე საზეიმო წირვას ბევრი ბავშვი ესწრება.

ამ დღეს ბევრ ქართულ ოჯახში, ხალხური ტრადიციისამებრ, ლობიანს აცხობენ და ბარბარობის ერთ-ერთ მნიშვნელოვან რიტუალს – მეკვლეობის წესს იცავენ. ჩვენი წინაპრები ამბობდნენ, რომ ეს დღესასწაული არის ბედობის დღეც.

ქარ­თვე­ლე­ბი ბარ­ბოლს, ბარბლა­შის (სვა­ნე­თი) და ბარ­ბა­ლეს სა­ხით თაყ­ვანს სცემ­დნენ ამა­ვე სა­ხელ­წო­დე­ბის წი­ნაქ­რის­ტი­ა­ნუ­ლი მზის ად­გი­ლობ­რივ ღვთა­ე­ბას. ქარ­თულ წარ­მარ­თულ პან­თე­ონ­ში აქ­ტი­უ­რი ად­გი­ლი ეკა­ვა მზის ღვთა­ე­ბას და მის დე­დას აისს–ბარ­ბა­ლეს. მათ­და­მი პა­ტივ­სა­ცე­მად დღე­სას­წა­ულ­ზე აცხობ­დნენ მზის დის­კოს ფორ­მის ღვე­ზე­ლებს, ყვე­ლი­ან და კვერ­ცხი­ან კვე­რებს.

რო­დე­საც ქვეყანა გაქ­რის­ტი­ან­და, არ­სე­ბუ­ლი წარ­მარ­თუ­ლი წმინ­და­ნი­სა და ახა­ლი ბარ­ბა­რეს სა­ხე­ლე­ბის ფო­ნე­ტი­კუ­რი დამ­თხვე­ვის გამო მოხ­და მათი შერ­წყმა. ბარ­ბა­რო­ბა მარ­ხვას ით­ვა­ლის­წი­ნებ­და, გულსართად კი, ყვე­ლისა და კვერ­ცხის ნაცვლად, მზის ფორ­მის კვე­რებ­ში, გაჩ­ნდა სა­მარ­ხო პრო­დუქ­ტი - ლო­ბიო. აი, რა კავშირია ლობიანსა და ამ დღესასწაულს შორის.