რა საიდუმლო კოდები იმალება და ვინჩისა და მიქელანჯელოს ცნობილი ფრესკების მიღმა?

რენესანსის ეპოქის იტალია მხოლოდ ხელოვნების აყვავების ხანა არ ყოფილა; ის იყო ფარული, დაუნდობელი და გენიალური გონებების ომის ასპარეზი. ამ ომის მთავარი ფრონტის ხაზი ორ გიგანტს - ლეონარდო და ვინჩისა და მიქელანჯელო ბუონაროტის შორის გადიოდა. ისინი ერთმანეთს ვერ იტანდნენ, სძულდათ ერთმანეთის სტილი და მსოფლმხედველობა. თუმცა, მათ აერთიანებდათ ერთი საერთო, იმ დროისთვის სასიკვდილოდ სახიფათო გატაცება - ადამიანის გვამების ფარული ანატომირება ეკლესიის გვერდის ავლით.

როდესაც ვატიკანი მათგან წმინდანებისა და ბიბლიური სცენების ხატვას მოითხოვდა, ორმა მეტოქემ რელიგიურ ფრესკებში მეცნიერული პროტესტისა და ანატომიური შტრიხების ფარული კოდირება დაიწყო.

მუსიკალური კოდი „საყდრის“ მიღმა - და ვინჩის ფარული რეკვიემი

ლეონარდო და ვინჩი ყოველთვის მიიჩნევდა, რომ მუსიკა და მხატვრობა დაძმობილებული სფეროები იყო, სადაც ჰარმონიული პროპორციები მართავდა სამყაროს. მისი ყველაზე მისტიკური ფრესკა - „საიდუმლო სერობა“ (1494-1498) საუკუნეების განმავლობაში მხოლოდ რელიგიურ და სატირულ შედევრად მიიჩნეოდა. თუმცა, 2007 წელს იტალიელმა მუსიკოსმა და კომპიუტერულმა ტექნიკოსმა, ჯოვანი მარია პალამ, ტილოზე გამოსახული რეკვიზიტების მიღმა შოკისმომგვრელი კოდი აღმოაჩინა.

პალამ შეამჩნია, რომ მაგიდაზე დალაგებული პურის ნაჭრები და მოციქულთა ხელების განლაგება საოცარ გეომეტრიულ სიზუსტეს ქმნიდა. როდესაც მან ფრესკაზე მუსიკალური ხუთხაზიანი სტანი დაადო, აღმოჩნდა, რომ ეს ელემენტები ნოტებს წარმოადგენდა. თუმცა, მელოდიამ აზრი მხოლოდ მაშინ შეიძინა, როდესაც ის მარჯვნიდან მარცხნივ წაიკითხეს - ზუსტად და ვინჩის ცნობილი, სარკისებური წერის მანერის მიხედვით.

შედეგად მიიღეს 40-წამიანი, საოცრად სევდიანი და დიდებული მელოდია, რომელიც ორგანზე შესრულებულ ბახისეულ საეკლესიო ჰიმნს ან ფარულ რეკვიემს ჰგავს. ლეონარდომ ეკლესიის მთავარ შეკვეთაში ჩამალა ხმოვანი კოდი, რომლის გაჟღერებასაც კაცობრიობამ 500 წელი მოანდომა.

მიქელანჯელოს პასუხი - ღმერთი ადამიანის ტვინშია

სანამ ლეონარდო მილანში მუსიკალურ კოდებს ქმნიდა, რომში მისი უმცროსი და ფავორიტი მეტოქე, მიქელანჯელო ბუონაროტი, ვატიკანის გულს - სიქსტეს კაპელას ხატავდა. მიქელანჯელო, რომელსაც სძულდა ლეონარდოს ნატიფი ტექნიკა და სფუმატო, ეკლესიასთან საკუთარ ფარულ ომს აწარმოებდა. მას აღიზიანებდა პაპის დიქტატურა და მეცნიერული კვლევების (გვამების გაკვეთის) აკრძალვა, რის გამოც გენეტიკური და ანატომიური პროტესტი პირდაპირ კაპელის ჭერზე გადაიტანა.

1990 წელს ამერიკელმა ექიმმა, ფრენკ ლინ მეშბერგერმა, მსოფლიო კულტურული შოკი გამოიწვია, როდესაც დაამტკიცა, რომ საკულტო ფრესკა „ადამის შექმნა“ (1508-1512) შეიცავს ადამიანის ტვინის ზუსტ ანატომიურ ჭრილს. წითელი მოსასხამი, რომელიც ღმერთსა და ანგელოზებს აკრავს გარს, მილიმეტრული სიზუსტით იმეორებს ადამიანის ტვინის საგიტალურ სექციას.

ექიმმა მეშბერგერმა ფრესკაში იპოვა კორტიკალური ღარი, ჰიპოფიზი, ნათხემი და შუბლის წილი. მიქელანჯელოს ფარული გზავნილი ნათელი იყო: ღვთიური ნაპერწკალი, რომელიც ადამს გადაეცემა, არის არა მისტიკური მაგია, არამედ ინტელექტი, და ღმერთი ადამიანის გონებაში უნდა ვეძებოთ.

ტვინის ღეროს საიდუმლო სიქსტეს კაპელის საკურთხეველთან

მაგრამ მიქელანჯელო ამით არ გაჩერებულა. 2010 წელს ნეიროქირურგმა რაფაელ თამარგომ და ილუსტრატორმა იან სუკმა ჯონს ჰოპკინსის უნივერსიტეტიდან აღმოაჩინეს კიდევ უფრო რთული კოდი სიქსტეს კაპელის ფინალურ პანელზე - „სინათლის გამოყოფა ბნელისაგან“.

ხელოვნებათმცოდნეები საუკუნეების განმავლობაში ვერ ხსნიდნენ, რატომ ჰქონდა ღმერთს ამ ფრესკაზე უცნაურად, არაპროპორციულად დაბერილი კისერი და რატომ ეცემოდა მასზე სინათლე სრულიად არაბუნებრივი კუთხით. ნეიროქირურგიულმა ანალიზმა აჩვენა, რომ ღვთის კისრისა და ყელის მიდამოში მიქელანჯელომ ადამიანის ტვინის ღეროს (Brainstem) ვენტრალური ხედი, ოპტიკური ნერვები და ოპტიკური ქიაზმა ჩახატა.

საკურთხევლის პირდაპირ, სადაც პაპი წირვას ატარებდა, მიქელანჯელომ განათავსა კოდი, რომელიც ანატომიურად ასახავს იმ ორგანოს, რომელიც ადამიანს სინათლისა და გამოსახულების აღქმაში ეხმარება. ეს იყო საუკუნის ფარული დივერსია დოგმატური თეოლოგიის წინააღმდეგ.

მეცნიერების ტრიუმფი რელიგიურ ტილოებზე

ლეონარდო და ვინჩისა და მიქელანჯელოს ეს ფარული კოდები არ ყოფილა უბრალო გასართობი. ეპოქაში, სადაც მეცნიერული პროგრესი კოცონზე წვით ისჯებოდა, ორმა გენიალურმა მეტოქემ ხელოვნება გამოიყენა, როგორც სამალავი კაცობრიობის უდიდესი ცოდნის გადასარჩენად. მათ დაამტკიცეს, რომ ნამდვილი ხელოვნება არასდროს არის მხოლოდ ესთეტიკა - ის ყოველთვის არის კოდი, რომლის წაკითხვასაც სათანადო ეპოქა და გონება სჭირდება.