რას ნიშნავს ვექსლერის ტესტი და როდის არის საჭირო მისი ჩატარება?

რას ნიშნავს ვექსლერის ტესტი და როდის არის საჭირო მისი ჩატარება?

ხშირად მშობლები ამბობენ:
„ჩემს შვილს ვექსლერის ტესტი უნდა ჩავუტაროთ?“
ან
„ვექსლერით გავიგებთ, რამდენი IQ აქვს ბავშვს?“

ვექსლერის ტესტი მართლაც ინტელექტის შეფასების ერთ-ერთი ყველაზე ცნობილი და ფართოდ გამოყენებული ინსტრუმენტია, თუმცა მისი დანიშნულება მხოლოდ ერთი რიცხვის — IQ-ს — მიღება არ არის.

რა არის ვექსლერის ტესტი?

ვექსლერის ინტელექტის სკალები არის სტანდარტიზებული ფსიქოლოგიური შეფასების ინსტრუმენტები, რომლებიც ადამიანის სხვადასხვა კოგნიტურ უნარს აფასებს.

ბავშვის ასაკის მიხედვით გამოიყენება შესაბამისი ვერსია. შეფასების დროს შეიძლება შესწავლილი იყოს ისეთი უნარები, როგორიცაა:

• ვერბალური მსჯელობა და სიტყვიერი ინფორმაციის გაგება;
  
• ვიზუალურ-სივრცითი და არავერბალური აზროვნება;
  
• სამუშაო მეხსიერება;
  
• ინფორმაციის დამუშავების სისწრაფე;
  
• პრობლემის გადაჭრისა და მსჯელობის უნარები.

შედეგად სპეციალისტი იღებს არა მხოლოდ საერთო მაჩვენებელს, არამედ ინფორმაციას იმის შესახებ, როგორ მუშაობს ბავშვის სხვადასხვა კოგნიტური უნარი ერთმანეთთან მიმართებით.

როდის შეიძლება გახდეს ვექსლერის შეფასება საჭირო?

ვექსლერის ტესტის ჩატარება შეიძლება განიხილებოდეს მაშინ, როდესაც საჭიროა ბავშვის კოგნიტური შესაძლებლობების უფრო დეტალური შეფასება.

მაგალითად:

• ბავშვს მნიშვნელოვნად უჭირს სწავლა და საჭიროა იმის გარკვევა, რა ტიპის სირთულესთან გვაქვს საქმე;
• არსებობს ეჭვი სწავლის პროცესთან დაკავშირებულ სირთულეებზე და საჭიროა ბავშვის კოგნიტური პროფილის უკეთ შესწავლა;
• ბავშვის შესაძლებლობები სხვადასხვა სფეროში ერთმანეთისგან მკვეთრად განსხვავდება;
• საჭიროა ბავშვის ძლიერი და სუსტი მხარეების იდენტიფიცირება;
• არსებობს განვითარების თავისებურებების ან ინტელექტუალური ფუნქციონირების შეფასების საჭიროება;
• სკოლაში ან საგანმანათლებლო გარემოში საჭიროა ბავშვისთვის შესაბამისი მხარდაჭერის დაგეგმვა;
• უკვე ჩატარებული შეფასებების საფუძველზე სპეციალისტს სჭირდება დამატებითი ინფორმაცია ბავშვის კოგნიტური ფუნქციონირების შესახებ.

მაგრამ ერთი მნიშვნელოვანი რამ უნდა გვახსოვდეს:

ვექსლერის ტესტი არ არის უნივერსალური პასუხი ყველა სასწავლო ან ქცევით სირთულეზე.

თუ ბავშვს უჭირს კითხვა, წერა, მათემატიკა, ყურადღების შენარჩუნება, დავალების შესრულება ან ინსტრუქციის გაგება, მხოლოდ IQ-ის განსაზღვრა ყოველთვის ვერ გვეტყვის, რატომ უჭირს ბავშვს კონკრეტული დავალება.

ზოგჯერ საჭიროა დამატებით შეფასდეს:

• აკადემიური უნარები;
• მეტყველება და ენა;
• ყურადღება და აღმასრულებელი ფუნქციები;
  მეხსიერება;
• ემოციური და ქცევითი სფერო;
• ბავშვის განვითარების ისტორია და ყოველდღიური ფუნქციონირება.

ამიტომ შეფასების არჩევა უნდა ეფუძნებოდეს კონკრეტულ კითხვას, რომელზეც პასუხის მიღება გვჭირდება.

და კიდევ ერთი მნიშვნელოვანი საკითხი - ერთი რიცხვი არ აღწერს ბავშვს.

თუ შეფასების შედეგად მიიღება კონკრეტული IQ მაჩვენებელი, ეს არ ნიშნავს, რომ ეს რიცხვი სრულად განსაზღვრავს ბავშვის შესაძლებლობებს, პოტენციალს ან მომავალს.

ბავშვის შეფასებისას მნიშვნელოვანია მთლიან სურათს შევხედოთ:

რა შეუძლია ბავშვს?
რა უჭირს?
რა პირობებში უკეთ ასრულებს დავალებას?
სად სჭირდება მხარდაჭერა?
და რა სტრატეგია დაეხმარება მას უკეთ ფუნქციონირებაში?

სწორედ ამიტომ ვექსლერის ტესტის შედეგების ინტერპრეტაცია უნდა მოხდეს კვალიფიციური სპეციალისტის მიერ და, საჭიროების შემთხვევაში, სხვა შეფასებებთან ერთად.

ტესტის მიზანი მხოლოდ ქულის დაწერა არ არის.

მისი მთავარი ღირებულება ის არის, რომ დაგვეხმაროს ბავშვის კოგნიტური პროფილის უკეთ გაგებაში და, რაც ყველაზე მნიშვნელოვანია, მისთვის შესაბამისი მხარდაჭერის დაგეგმვაში.

მნიშვნელოვანია: ვექსლერის კონკრეტული ვერსიის არჩევა, ჩატარება და შედეგების ინტერპრეტაცია სპეციალისტის კომპეტენციას მოითხოვს. შეფასების საჭიროება ინდივიდუალურად უნდა განისაზღვროს ბავშვის ასაკის, სირთულეების, შეფასების მიზნისა და უკვე არსებული ინფორმაციის გათვალისწინებით.

წყრო: G&T Academy