როგორ გავარჩიოთ ფიზიოლოგიური და ემოციური შიმშილი?

ფიზიოლოგიური და ემოციური შიმშილი ერთმანეთისაგან მკვეთრად განსხვავდება და წონის მართვისთვის ამ განსხვავების ცოდნასა და შეფასებას გადამწყვეტი მნიშვნელობა აქვს. როგორ გავარჩიოთ ერთმანეთისაგან შიმშილის ეს ორი სახეობა? ამის შესახებ სოციალურ ქსელში პროფესიონალი კვების კონსულტანტი გიორგი ქავჟარაძე წერს.

კვების კონსულტანტი დეტალურად განიხილავს განსხვავებას ფიზიოლოგიურ და ემოციურ შიმშილის გრძნობას შორის, აკრიტიკებს ძველ მიდგომებს კვების აკრძალვსთან დაკავშირებით და საზოგადოებას ახალი მიდგომების აუცილებლობაში არწმუნებს.

"რა არის ფიზიოლოგიური შიმშილი?

ფიზიოლოგიური შიმშილი — ეს არის სხეულის ბიოლოგიური მოთხოვნა ენერგიაზე.

როდის და როგორ წარმოიქმნება ფიზიოლოგიური შიმშილი?

• ენერგიის რეალური დეფიციტისას
• რეგულირდება ჰორმონებით (გრელინი, ინსულინი, ლეპტინი)
• დამოკიდებულია კვების სტაბილურობაზე და პროგნოზირებადობაზე

როგორ ამოვიცნოთ ფიზიოლოგიური შიმშილი?

• შიმშილი მოდის თანდათან
• იგრძნობა კუჭში / სხეულში
• ნებისმიერი საკვები გეჩვენება მისაღები

ჭამის შემდეგ მოდის რეალური შვება და დანაყრება

რა პრობლემა იქმნება ძველი მიდგომით?

ძველი სისტემა ამბობს: „თუ გშია — მოითმინე“

შედეგად:

• გრელინი იმატებს ( შიმშილის ჰორმონი) - არ იმართება ნებისყოფით
• დანაყრების სიგნალები სუსტდება - არ იმართება ნებისყოფით
• სხეული სწავლობს დეფიციტს, არა ენერგიის და ჰორმონების ბალანსს.

ამიტომ ფიზიოლოგიური შიმშილის იგნორირება უდრის დანაყრების სისტემის რღვევას.

რა არის ემოციური შიმშილი?

ემოციური შიმშილი — არ არის ენერგიის მოთხოვნა.

ეს არის ნერვული სისტემის მიერ ემოციური დისბალანსის რეგულაციის მცდელობა.

როგორ წარმოიქმნება და რა იწვევს ემოციურიშიმშილს?

• სტრესი
• დაძაბულობა
• დაღლა
• მარტოობა
• გადატვირთვა
• თვითრეგულაციის სხვა მექანიზმების არქონა

როგორ ამოვიცნოთ ემოციური შიმშილი?

• მოდის უეცრად
• ჩნდება კონკრეტული საკვების სურვილი (ტკბილი, ცხიმიანი)
• ჭამის შემდეგ დანაშაულის განცდა
• დანაყრება არ მოდის, იგვიანებს ან ძალიან ხანმოკლეა

რა პრობლემა იქმნება ძველი მიდგომით?

ძველი მიდგომა ამბობს: „ემოციურად ჭამ? აკრძალე!“

ასეთი მიდგომის შედეგად:

• ემოციური მოთხოვნა არ ქრება
• საკვები ხდება „აკრძალული ობიექტი“ რადგან უშლის ხელს წონის დაკლებას
• იზრდება კონტროლის დაკარგვის ეპიზოდები ანუ დარღვევები

ემოციური შიმშილის აკრძალვა უდრის ემოციური რეგულაციის დარღვევას.

რა შეცდომებია მიდგომების ძველ სისტემაში?

ძველი სისტემა:

• არ განასხვავებს შიმშილის ტიპებს
• ყველას ერთნაირ წესს აძლევს
• ეყრდნობა ნებისყოფას

სხეული კი ასე არ მუშაობს. შედეგად:

• ფიზიოლოგიური შიმშილი ძლიერდება
• ემოციური შიმშილი ხშირად ქრება
• დანაყრება პირიქით ქრება
• წონა არ რეგულირდება, დაკლებული წონა ბრუნდება, წონა იმატებს.

როგორია სწორი რეაგირება — თანამედროვე მიდგომა?

ფიზიოლოგიურ შიმშილზე:

• არა მოთმენა
• არა გადავადება
• არა წყლის დალევა „შიმშილის ჩასახშობად“
• კი დროული კვება
• კი სტაბილური რეჟიმი
• კი საკმარისი ცილა, ცხიმი, ბოჭკო
• კი პროგნოზირებადობა სხეულისთვის

ემოციურ შიმშილზე:

• არა აკრძალვა
• არა საკუთარი თავის გაკიცხვა
• არა „მეტად მკაცრი რეჟიმი“ და კალორიების შემცირება
• კი ემოციის ამოცნობა
• კი ალტერნატიული რეგულაციის სწავლა
• კი უსაფრთხო კვებითი არჩევანი
• კი სტრესის შემცირების სტრატეგიები

სად არის მთავარი განსხვავება მიდგომებში?

ძველი მიდგომა

ძველი მიდგომის მიხედვით, ყველა შიმშილი პრობლემაა.

საჭიროა აკრძალვა, მოთმენა, ნებისყოფა... შედეგი კი დორებითია.

თანამედროვე მიდგომა

ახალი, სწორი მიდგომით, შიმშილი სიგნალია.

საჭიროა ამოცნობა, რეგულაცია, ფიზიოლოგია და წონის სტაბილური მართვა.

საჭიროა შიმშილის ამოცნობა, მისი მიზეზის დადგენა და საკუთარი სხეულის ნდობის მო[პოვება.

როცა სხეული გენდობა — წონა აღარ არის ბრძოლის ველი.