"როგორ იქცევიან ადამიანები მაშინ, როდესაც სიყვარული კვდება, ძალადობა კი ნორმად იქცევა" - თეონა დოლენჯაშვილი ახალი წიგნით დაბრუნდა

როგორც მწერალი, ოცდაერთი წლისაა, ბიოლოგიური ასაკით - ორმოცს ზემოთ. ამბობს, რომ ასაკი მხოლოდ ციფრებია და ენერგია თავზე საყრელად აქვს.

განწყობის მწერალია, მუზებს არ სცნობს. „არცერთი დღე უსტრიქონოდ“-ო ხელზე ლათინურად ამოისვირინგა; ცდილობს შეასრულოს.

ხუთი წლიდან ლექსებს წერდა, პოეზიაში რატომ არ წახვედი-მეთქი ვკითხე, ამბის ადამიანი უფრო ვარო, მიპასუხა. მისი ბოლო ამბავი კი, რომელიც დღის შუქს აპრილში იხილავს, ქართველ ემიგრანტ ქალზეა.

როგორ ცხოვრობს საქართველოში მწერალი წიგნიდან წიგნამდე, რას განიცდის და რაზე შესტკივა გული, წაიკითხავთ თეონა დოლენჯაშვილის "ზმნასთვის" მიცემულ ინტერვიუში.

- თეონა, რამდენიმე დღის წინ, შენს მეგობრებს, მკითხველებსა და გამომწერებს გვამცნე, რომ შენი რიგით მეცხრე წიგნი - „მე - მერსო“ იბადება. ამ ქაოსურ პერიოდში, რაც ჩვენს ქვეყანაშია, რა სათქმელით დაუბრუნდი მკითხველს?

- ყველაფერი დაიწყო იქედან, რომ 2024 წლის ოქტომბერში, ფრანგული ინსტიტუტის გრანტი მოვიგე და წიგნზე სამუშაოდ თვენახევრით საფრანგეთის სამწერლო რეზიდენციაში გავემგზავრე. გრანტის მთავარი პირობა იყო, ჩემი წიგნი ალბერ კამიუს შემოქმედების მოტივებზე დამეშენებინა.

კამიუ ჩემი საყვარელი მწერალია. მისი „უცხო“, ჩემთვის ძალიან მნიშვნელოვანი წიგნია. თვითონ მერსოს გმირი კი, დღემდე გამოუცნობი და შეუსწავლელი. კამიუ თავის თავს მერსოს ადარებდა. ჩემს წიგნში მერსო ერთგვარი მეტაფორაა. ჩემი პერსონაჟების კრებსითი სახელია. ამიტომ ავირჩიე ეს სათაური. მთავარი თემა ცხოვრებისეული აბსურდია, რასაც კამიუ საკუთარ შემოქმედებაში ამუშავებდა. მოქმედება ორ სივრცეში ვითარდება საქართველოში და საფრანგეთში. აქ ორი ძირითადი პერსონაჟი მყავს, ქართველი ქალი და ფრანგი მამაკაცი. რაღაც გაგებით ორივეშია მერსო და არა მხოლოდ მათში. უცხო, როგორც ასეთი, ყველა ჩვენგანში ცხოვრობს.

პირველ ნაწილში მოქმედება 90-იანი წლების ბოლოს იწყება, მეორე და მესამე ნაწილში ჩვენი, თანამედროვე დრო შემოდის. წიგნი არის იმაზე, თუ როგორ იქცევიან ადამიანები მაშინ, როდესაც ცხოვრება წინააღმდეგობაა, სიყვარული კვდება, ძალადობა ნორმად იქცევა და თავისუფლებას მხოლოდ გაქცევით მოიპოვებ. აბსურდს მხოლოდ სიცოცხლის გაგრძელებით უპირისპირდები, ძირს დაგორებული ლოდის სიზიფესავით ისევ და ისევ უკან ამოტანით.

მე სხვა ტიპის რომანი მინდოდა, უფრო, ასე ვთქვათ, განყენებული და ფილოსოფიური, თუმცა ყოფას ვერ ავცდი და თემებში მაინც შემოვიდა თანამედროვე საქართველო. ამის გარეშე არ გამოვიდა, რადგან წიგნი საქართველოში მიმდინარე პროცესების პარალელურად იწერებოდა. ამიტომ ერთ-ერთი მთავარი გმირი არის დღევანდელი საქართველოც და მისი ახლო და თან უცხო, ამავე დროს მტანჯველი გარემოც.

ეს წიგნი, ჩემი წინა გამოცემებისგან იმით განსხვავდება, რომ გადავწყვიტე ილუსტრირებული ყოფილიყო, რაშიც ჩემი მეგობარი, ძალიან საინტერესო მხატვარი - გიორგი ქორქია დამეხმარა.

ჩემი აზრით, ეს წიგნი თავისი ხასიათით ფრანგული რომანიც არის. ფრანგებისთვის ახლობელი იქნება. იმედია, ფრანგულადაც ითარგმნება. ფრანგი მკითხველის აზრიც ძალიან მნიშვნელოვანი იქნება. მაგრამ ეს მომავლის საქმეა, ჯერ მთავარია, ქართველ მკითხველამდე მივიტანო.

„მე - მერსოს“ პრეზენტაციის სავარაუდო თარიღი ოცდასამი აპრილია, რომელიც წიგნის ბაზრობის დღეების ფარგლებში ჩატარდება.

- ვის წააკითხე წიგნი გამოცემამდე და რა შეფასება მიიღე?

- პირველი მკითხველი, ძალიან საინტერესო რედაქტორი და ავტორი - ინა არჩუაშვილი იყო, რომელთან ერთადაც ამ წიგნის რედაქტირებაზე ვიმუშავე. ჩემი მთავარი მკითხველი და ასევე, ვიტყვი, რომ რედაქტორიც, ჩემი მეგობარი - ეკატერინე ტოგონიძეა, რომელთანაც ვიდეოზარებით ვიკითხე წიგნი და მივიღე რჩევები. ეს ჩვენი ერთობლივი საღამოები, ძალიან საინტერესო პროცესი და ცალკე სიამოვნება იყო. „მე - მერსო“ ეკას ძალიან მოსწონს, რაც ჩემთვის იმას ნიშნავს, რომ წიგნი შედგა. ჩვენ ასეთი ტრადიცია გვაქვს, პრეზენტაციებზე ერთმანეთის წიგნებს წარვადგენთ ხოლმე. გული ძალიან მწყდება, რომ ეკას ბარსელონაში ყოფნის გამო, ეს ტრადიცია წელს დაირღვევა; წიგნი წავაკითხე ასევე ქეთევან კოკოზაშვილს, რომელიც ფრანგული ლიტერატურის საინტერესო მკვლევარია; ასევე ჩემს მეგობარს, სცენარისტს, ქეთი ელიეშვილს და რაც მთავარია, პალიტრა L -ის მთავარ რედაქტორს - მაია ალუდაურს. ასე რომ, რამდენიმე კარგი შეფასება უკვე მაქვს, დანარჩენი ვნახოთ...

-შენი წიგნი ემიგრანტ ქალზეა. საქართველოს დატოვებაზე გიფიქრია?

- არ მიფიქრია. სიამოვნებით ვიცხოვრებდი იტალიაში, საფრანგეთში, ესპანეთშიც, მაგრამ ალბათ, დავიტანჯები. მე იმდენად მიბმული ვარ ამ მიწასა და ენაზე, რომ სხვა ქვეყანაში ცხოვრება ძალიან გამიჭირდება. როგორც ჩემი გმირი ამბობს, სხვაგან წასული აქაურობისთვის კვდები, უკან ის ვეღარ ბრუნდები, რაც ახლა ხარ. მოკლედ, რაც არ უნდა მოხდეს, ვეცდები აქ გავაგრძელო ცხოვრება, რაც შეიძლება შემართებით. ადამიანები, ვისაც რაღაც გარემოებების გამო მოუწიათ წასვლა, ისინი შეიძლება იქ უფრო დიდ და მნიშვნელოვან საქმეს აკეთებდნენ თავისი ქვეყნისთვის, ვიდრე ჩვენ აქ, მაგრამ ჩემი ყოფიერების სახლი აქ არის. ასე მამაჩემიც იყო ოცდაათი წელი წასული და იქ მაინც სულ საქართველოს ხატავდა. ჩვენ ყველას ჩვენი ბრძოლის ველი გვაქვს.

- როგორია შენი ცხოვრება წიგნიდან წიგნამდე?

- „მეამბოხედან“ „მე - მერსო“-მდე ცხოვრება ძალიან არეული, ქაოტური, ემოციური და დაძაბული იყო. ბრძოლაში, გულისტკივილში და დარდში გაილია თვეები. ცხოვრების ორი მხარე, ორ ნაწილად გაყოფილი ქვეყანა. შინ და გარეთ, მეამბოხე და შემგუებელი, მებრძოლი და მდუმარე, მომლხენი სამყარო და აქეთ საპყრობილეში ჩაყრილი ადამიანები. მე, ჯერჯერობით, აქედან ვერ გამოვედი და ვერც გამოვალ, სადაც არ უნდა წავიდე, ვიდრე ეს მღვრიე მდინარე არ დაიწმინდება და თავის კალაპოტს არ დაუბრუნდება.

ჩემი ცხოვრებაც, როგორც წიგნში, ისე წიგნიდან წიგნამდეც, ამ მორევში მოტრიალეა.

გარდა ამისა, ამ პერიოდში ჩვენ ძალიან საინტერესო პროექტი დავიწყეთ. არის ასეთი გამომცემლობა - „შენ“, რომლის დირექტორიც მე და ხათუნა თავდგირიძე ვართ. „შენ“ სივრცის გამომცემლობა თბილისში ყველაზე დიდი და ძლიერი ეზოთერული ცენტრია (დამფუძნებელი ალექსანდრე გიორგაძეა, „შენ“ სივრცის დირექტორი კი ნინო ტოგონიძე.).

გამოვცემთ კონკრეტულ ლიტერატურას - მითოლოგია, ფსიქოლოგია, პიროვნული განვითარება და ეზოთერიკა. ალბათ, ბუნებრივია, რომ როდესაც გარდამტეხი პერიოდია, როდესაც ადამიანებს სულიერად უჭირთ, ამ ტიპის ლიტერატურაზე მოთხოვნილებაც იზრდება.

- შეგიძლია გვითხრა, ბესთსელერის დასაწერად რა არის საჭირო?

- ბესთსელერი შეიძლება იყოს, როგორც ძალიან კარგი, ასევე ძალიან ცუდი ლიტერატურაც. მაგალითად, „გრეის 50 ელფერი“, ჩემი აზრით, ძალიან დაბალი დონის ლიტერატურაა. კითხვა რომ დავიწყე, ისე ცუდად გავხდი, ამას როგორ კითხულობენ-მეთქი, ვფიქრობდი. არადა, გაყიდვების ყველა რეკორდი მოხსნა.

ჩვენს წიგნის ბაზარსაც რომ გადავხედოთ, ისეთი წიგნებია ბესთსელერები, რომლებსაც მწერლობასთან და ლიტერატურასთან საერთო არაფერი აქვთ. მაგრამ საბედნიეროდ, ბესთსელერებში კარგი ლიტერატურაცაა. ამ მხრივ მთლად უიმედოდ არ არის საქმე.

ბესთსელერის დასაწერად ვიღაცისთვის მარტივი სიუჟეტია საჭირო, მერე - კარგი პიარი. რაც ძალიან იოლად შეიძლება გააკეთოს მწერლობასთან სრულიად აცდენილმა ავტორმა და გრაფომანმა, ეგეც "მოსულა."

ჩემი აზრით, ნამდვილ და კარგ ბესთსელერს მხატვრული ღირებულებაც უნდა ჰქონდეს, მაღალ მხატვრულად დაწერილი ტექსტი და ინტრიგაც, მკითხველის ჩასათრევად. მხოლოდ ლიტერატურა ლიტერატურისთვის, ან ელიტისთვის განკუთვნილი კი არა, ნებისმიერი, მოწადინებული მკითხველისთვის რომ იქნება. და პირიქით, მთავარი მარგალიტი რაც არის - შემოქმედებითი ღირებულება, იმას არ უნდა შესწირო - არიქა, ბევრმა წამიკითხოსო და რაღაც იაფფასიანი საკითხავი შევთხზაო. მთავარია, დროს რა გაუძლებს. ახალს რას შესთავაზებ მკითხველს.

- როგორ ფიქრობ, უცხოეთში რომ გეცხოვრა, უფრო გაყიდვადი ავტორი იქნებოდი?

- შეიძლება ვიღაცამ ძალიან ამბიციურ განაცხადად ჩამითვალოს, მაგრამ ვფიქრობ, რომ კი, ვიქნებოდი. თუ გავითვალისწინებთ იმას, აქ რა სახელი, პრემია მაქვს და რა ტირაჟითაც გამოდის ჩემი წიგნები, ის რომ გადავამრავლოთ სხვა, ცივილიზებული ქვეყნის ტირაჟზე, ცხადია, სულ სხვა შედეგი დადგება.

უნდა დასრულდეს ეს „ტრადიცია“ და ეს გაუგებარი რომანტიკა, რომ თურმე მწერალი და მხატვარი შიმშილით უნდა კვდებოდეს, როგორც ვაჟა-ფშაველა ჭრაქის შუქზე წერდა და ფიროსმანი კიბის ქვეშ კვდებოდა.

რატომ უნდა იყვნენ ჩემი კოლეგა, ძალიან კარგი მწერლები და პოეტები დღეს ასეთ მდგომარეობაში? მთავარი პრობლემა ხელისუფლების მართვის სტილია - "მწერლობის მოთვინიერება": "ხარ ჩემი კარის მსახური? მაშინ ფინანსური შემოსავალიც გაქვს და არც უცხოეთში ფესტივალებზე სეირნობა გაკლია."

გარდა ამისა, აქ პატარა საგამომცემლო ბაზარია, დაბალი მყიდველუნარიანობით. ქართველს ურჩევნია ასეულობით ლარი რესტორანში დახარჯოს და რატომღაც ოცლარიანი წიგნის ყიდვა უჭირს, ამაზე ფულს ზოგავს. მოკლედ, მკითხველიც ცოტაა. აი, მაგალითად, ინგლისი ხომ კონსერვატორული ქვეყანაა. მათ ნაკლებად აინტერესებთ თარგმნილი ლიტერატურა. პატრიოტები არიან. ჩვენთან პირიქითაა, თანამედროვე, ქართველი ავტორის წაკითხვა ეგოიმებათ, ეგენი რას წერენ, რომ წავიკითხოო, ასეთი სნობური მიდგომა აქვთ. უმეტესობას, ვისაც თავი მკითხველად მიაჩნია, ან კლასიკას კითხულობს, ან უცხოელ ავტორებს და არ გაღიარებს. რატომ ხდება ასე, გამოსაკვლევი ამბავია.

- გაბრიელ გარსია მარკესს უთქვამს: თუ მწერლობას დააპირებ, ერთ-ერთი საუკეთესო უნდა იყო, წინააღმდეგ შემთხვევაში, სიკვდილამდე - შიმშილის სხვა გზებიც არსებობსო.

- აბსოლლუტურად ვეთანხმები😊 თვითონ მარკესი ისეთი ქვეყნიდან იყო, სადაც შიმშილობა და მწერლობა ასევე ახლოს იყო ერთმანეთთან. „მარტოობის ას წელს“ ნახევრად მშიერი წერდა, ლამის ყველაფერი გაყიდეს საბეჭდი მანქანის გარდა, მაგრამ მერე მსოფლიომ გაიცნო. თუმცა იქამდეც დიდი წიგნები ჰქონდა დაწერილი.

არ ვიცი, ღირდა მწერლობისთვის ამდენი დროისა და ნერვების შეწირვა, თუ ჯობდა მოდელი, სპორტსმენი ან ბიზნესმენი გავმხდარიყავი და ასე მეშოვნა ფული?! მაგრამ იმდენად ბედნიერი ვარ წერის დროს, ვერანაირი ფული და ძვირფასი ცხოვრება ამ სიამოვნებას ვერ ჩაანაცვლებს.

- საქართველოში არიან ისეთები, ვინც მწერლობით ირჩენენ თავს?

-კი, როგორ არა. დათო ტურაშვილი, აკა მორჩილაძე... როცა სახელოვანი მწერალი ხარ, ეს გასაქანს კი გაძლევს, თუმცა არც დათოს და არც აკას არ ჰქონია იმის ფუფუნება, რომ მხოლოდ წიგნების ჰონორარით ეცხოვრათ. ყოველთვის იყო კომერციული ტექსტები, კინოსცენარები და ა.შ.

-რა არის ის, რაც სხვა მწერლებისგან გამოგარჩევს?

-ჩვენ ყველას ერთმანეთისგან რაღაც გამოგვარჩევს, ეს არის ზუსტად ჩვენი ღირსება, რომ ერთმანეთს არ ვგავართ. ამბებიანი ავტორი ვარ. ჩემთან ბევრი რამ ხდება, ჩემი გმირი მუდმივ მოძრაობაშია. სტილი ჩემთვის მნიშვნელოვანია, მეტიც, სტილი მთავარია, ამიტომ ამ ამბებს როგორ მოვყვები, რამდენად დამაჯერებელი იქნება, და რაც მთავარია, რამდენად სტილურად დახვეწილი, ამასაც დიდ ყურადღებას ვაქცევ. ტექსტის მუსიკა, მისი ეგრეთწოდებული, მელოდია ასევე მნიშვნელოვანია და ეს მუსიკა ფეხს უნდა უწყობდეს, იდეალურ საუნდრტრეკად უნდა ედებოდეს იქ მომხდარ ამბებს. იმას ვწერ, რისიც მჯერა, და რაც მგონია, რომ ნამდვილად ასე მოხდა. მოკლედ, ჯერ მე უნდა მომწონდეს, თქვენ თუ არ მოგეწონებათ, ბოდიში, ვერ მოგერგებით. ვისაც არ მოეწონება, გადადოს😊 ჩემს თავს ვერ ვუღალატებ, მე ასე მესმის. და საბედნიეროდ, ეს ამართლებს. საბოლოოდ კი გამოდის, რომ თურმე ბევრ მკითხველს „ვერგები“.

- შენი წიგნებიდან ფავორიტი რომელია, რომლის ავტორობაც გეამაყება?

- მე მაინც ბოლო წიგნებისკენ ვარ, რაც უფრო ახალია და ჯერ კიდევ გზაზეა დასაყენებელი. ბოლო წიგნი „მე - მერსო“ და წინა „მეამბოხე“ მიყვარს.

- ავტორი, რომელიც აღმოაჩინე...

- ბოლოს, რამაც ჩემზე დიდი შთაბეჭდილება მოახდინა, ოლგა ტოკარჩუკის წიგნები იყო, შესანიშნავი კატია ვოლტერსის თარგმანით. ეს პოლონელი ავტორი ჩემთვის აღმოჩენაა. ასეთი ძლიერი ქალი ავტორი, ასეთი დიდი ენერგიით, დამანგრეველი ძალით. ახლა ტოკარჩუკზე ვარ შეშლილი. ამ ავტორის ყველა წიგნს გირჩევდით. თუ ხარისხის ნიშანი გინდათ, ნობელიანტი მწერალია.

- წელს ფრანკფურტის წიგნის ბაზრობაზე იყავი მიწვეული. შენთვის, როგორც მწერლისთვის, რას ნიშნავს ეს სივრცე?

- ფრანკფურტში ქართველი ავტორების სტენდი ყოველთვის გამორჩეულია. ყოველთვის უამრავი ვიზიტორი ჰყავს. უყვართ ჩვენს ღონისძიებაზე დასწრება, სადაც გადასარევი ღვინით და ჩურჩხელით ვუმასპინძლდებით. ჩვენ უბრალოდ გვჭირდება მეტი თარგმნა და მეტი რეკლამა, რომ იმ დიდ ევროპულ ბაზარზე აღმოგაჩინონ, წაგიკითხონ და შეგიყვარონ. მხოლოდ ერთი ავტორი, ერთი მთარგმნელი და ერთი გამომცემელი ამას ვერ იზამს. ამას სჭირდება სახელმწიფოს კეთილი ნება, დიდი საგრანტო პროექტები, ფული და ბევრი რამე, რაც სამწუხაროდ, ჩემზე ან რომელიმე ქართველ ავტორზე არ არის დამოკიდებული. აქ დიდი თემებია, რომელიც დიდ სახელმწიფო მხარდაჭერას ითხოვს, რაც იყო 2018 წელს და რის შემდეგაც ეს ამბავი საერთოდ ჩამოიშალა, დაიკეტა და უფრო და უფრო იხურება. ამ დროს, ფრანკფურტის ბაზრობა შესანიშნავი პლატფორმაა იმისთვის, რომ ქართულმა ლიტერატურამ ბოლოს და ბოლოს გაარღვიოს ეს სივრცე და ჩვენი ტოკარჩუკებიც გაჩნდნენ. აქ ეს პოტენცია არის.

- ხშირად ჩანდი ხოლმე ეკრანზე, შენი სამოქალაქო პოზიციით. აღარ ჩანხარ. ცხოვრების რა ეტაპზე ხარ, როგორც მოქალაქე და როგორც ქალი?

- მივხვდი, რომ მე ამ ლაპარაკში ვმეორდები. ეთერებში ერთი და იმავეს თქმა მიწევს. ამაში არაფერი სიახლე აღარ არის. ისევ გამოვჩნდები, როცა შევხედავ რომ ახალი ეტაპია და რაღაც ახლის თქმა შემიძლია. მირჩევნია ერთ წრეში და ნარატივში არ ვიტრიალო და რაღაც ახალი ვიპოვო, თუნდაც პოლიტიკურ თემებზე.

როგორც ქალი, ძალიან კარგ ეტაპზე ვარ. სადღაც წავიკითხე, რომ ორმოცდახუთ წლამდე ყოფილა ახალგაზრდობა, სამოცდათხუთმეტი წლის შემდეგ იწყება სიბერეო. შუაში არის სიმწიფის ასაკიო 😊 ჰოდა, ახლა ვემზადები სიბრძნის, გამოცდილების, სხვა ქალური სიმშვენიერის და სიმწიფის ასაკისთვის. ასაკი ხომ მხოლოდ ციფრებია?! ჯერ კიდევ ძალიან ახალგაზრდად და მხნედ ვგრძნობ თავს. შემიძლია კილომეტრები ვიცურო, დავლაშქრო მთები და მწვერვალები. მაგრამ ახლა უფრო გემოვნებით ვარჩევ გარემოს, სადაც მივდივარ. ვცდილობ, დროს მოვუფრთხილდე და არ გავფლანგო ის ფუჭად. ხმაური, გუგუნი და დიდი ქარტეხილები მხოლოდ იქ მიზიდავს, სადაც რეალური ცვლილებები ხდება. საკუთარი სამყაროს მეტად დაფასება ვისწავლე, ძვირფას და გამორჩეულ ადამიანებთან ურთიერთობა, მხოლოდ ძალიან კარგი კინო, გამოფენა და წვეულება, ან სახლში, სიმშვიდეში ჩაჯდომა, კითხვა და წერა. და რა თქმა უნდა, მოგზაურობა. ძალიან მინდა ბევრგან წავიდე, ბევრი საინტერესო ადამიანი გავიცნო, მაგრამ ეს არ არის მთავარი მიზანი. მთავარი ამის რეფლექსიაა, ამ ყველაფერზე დაფიქრება და შემოქმედებად გარდაქმნა.

- წარსულის რედაქტირება რომ შეგეძლოს რას შეცვლიდი?

- რაღაცებს შევცვლიდი, მაგრამ ბევრს არაფერს. ყველაფერი გამოცდილებაა. ის შეცდომები, რაც დამიშვია, ალბათ საჭირო იყო. ღმერთმა დაუშვა, მე დავუშვი, ამ შეცდომებზე ვისწავლე, ამაზე გავიზარდე. ამიტომ ახლა ეს ყველაფერი რომ დავარედაქტირო და თავიდან ვიცხოვრო, ეს თეონა აღარ ვიქნები.

- ქუთაისელობა რას ნიშნავს შენთვის?

- ქუთაისი არის ჩემი დაბადება - პატარა მწვანე ეზოში ჩაფლული სამშობიარო სახლი ჯავახიშვილის ქუჩაზე, ქუთაისი არის ბავშვობა, სკოლა დიდი ეზოთი და ალვის ხეებით, რომლებიც ალბათ, ისევ მელიან, არის საზაფხულო კინოთეატრი, სადაც ზაფხულის ღამეებში ვნახე „იმერული ესკიზები“ და „ერთხელ ამერიკაში“. არის ჩემი სახლი მხატვრების ბინაში დიდი, გაშლილი, მზიანი ოთახებით, სადაც გვსტუმრობდა რეზო გაბრიაძე და ოტია იოსელიანი, არის მამაჩემის სახელოსნო მეთევზის ბადეებით, უამრავი ნახატით და პინკ ფლოიდის მუსიკით, არის პირველი მეგობრობა და პირველი სიყვარული. პირველი ამბები და პირველი ტკივილებიც... ეს იყო 16 წლამდე. და იქ დაბრუნებით ვბრუნდები სიკეთეში, სინათლესა და სიყვარულში. თბილისის ბინაში მაქვს რეზო გაბრიაძის ნახატი მისივე სიტყვებით: „როდესაც პარიზზე ვწერ, მაინც ქუთაისზე დაწერილი გამომდის“. ჰოდა , ჩემთვისაც ასეა და ეს არის ჩემთვის ქუთაისი.

მამაჩემი ხშირად დადიოდა გამოფენებზე და სულ დავყავდით. ამიტომ თავს მსოფლიოს მოქალაქედ ვგრძნობდი. ვინაიდან თბილისზე უფრო დიდ ქალაქებში ვცხოვრობდით, დედაქალაქთან ადაპტირება ჩემთვის რთული არ იყო. თან მე 90-იანებში მომიწია თბილისში გადმოსვლა და სტუდენტობა, იმ პერიოდში კი, ყველა ერთ სიბრტყეზე ვიყავით, ყველას გვიჭირდა და ყველა ერთმანეთს ვეხმარებოდით. ქალაქს მაშინ, ალბათ, დიდად არც ჰქონდა მნიშვნელობა.

- ქუთაისი თუ თბილისი?

-რთული კითხვაა😊. ახლა თბილისი, სადაც ცხოვრების ყველაზე მეტი დრო გავატარე, სადაც ჩემი შვილები გაჩნდნენ, სადაც ვწერ. თბილისი ჩემი ქალაქია, მე აქ ჩამოვყალიბდი და გავხდი თეონა. ქუთაისი ჩემი თავშესაფარია, როდესაც დავბერდები და ისევ გავბავშვდები, იქნებ დავბრუნდე.