ყველაფერი ბავშვებზე
"საქართველოში სექსუალური ძალადობის მსხვერპლი ბავშვების სტატისტიკა შემაშფოთებელია"- თინათინ გობაძე
ტექსტის ზომის შეცვლა
+
-
ინკლუზიური განათლების სპეციალისტი თინათინ გობაძე მიიჩნევს, რომ სექსუალური განათლების არარსებობა ჩვენს ქვეყანაში, უამრავ პრობლემას იწვევს და მათგან ყველაზე საშიში სექსუალური ძალადობის მსხვერპლი ბავშვების რაოდენობის ზრდის საშიშროებაა.
თინათინ გობაძე ამბობს, რომ ქვეყანაში ამ მხრივ მდგომარეობა საგანგაშოა და ამის წინააღმდეგ ბრძოლა თითოეული იმ ადამიანის მოვალეობაა, ვისაც ბავშვებთან რაიმე ტიპის შეხება გააჩნია.
"საქართველოში სექსუალური ძალადობის მსხვერპლი ბავშვების სტატისტიკა შემაშფოთებელია. არ არსებობს ქვეყანაში მათი დაცვის მექანიზმი. ბედის ანაბარად არიან მიტოვებული ისინი.
ჯერ კიდევ სიტყვა “სექსუალური” იწვევს შიშს, შფოთვას. არადა სექსუალური განათლების დანერგვა არის ბავშვების დაცვის მთავარი მექანიზმი. სექსუალური ძალადობის მსხვერპლი ბავშვების დიდი ნაწილი მოძალადეს იცნობს. ზოგჯერ ეს არის ახლობელი, ნათესავი, მეზობელი ან ოჯახის ნდობით აღჭურვილი ადამიანი.
ბავშვები პირდაპირ იშვიათად ამბობენ, რომ ისინი ძალადობის მსხვერპლი არიან. ამის იდენტიფიცირებასაც ცოდნა და მომზადება სჭირდება. ხშირად ისინი დახმარებას ქცევით ითხოვენ. ჩვენ კი, სწორად უნდა შევძლოთ მათ ქცევაზე დაკვირვება.
გიზიარებთ ნიშნებს რასაც უნდა დავაკვირდეთ და ყურადღებით მოვეკიდოთ. ეს ნიშნები თავისთავად არ ადასტურებს სექსუალურ ძალადობას, თუმცა შეიძლება მიანიშნებდეს, რომ ბავშვი სერიოზულ ემოციურ ან ტრავმულ გამოცდილებას გადის და საჭიროებს ყურადღებასა და პროფესიონალურ შეფასებას.
რას უნდა დააკვირდეთ?
ქცევის მოულოდნელი ცვლილება;
- უცებ გახდა ძალიან ჩუმი ან აგრესიული.
- დაკარგა ინტერესი საყვარელი საქმიანობის მიმართ.
- ხშირად ტირის გაურკვეველი მიზეზით.
ძილისა და ყოველდღიური ჩვევების ცვლილება;
- კოშმარები.
- ღამის შიშები.
- აღარ უნდა მარტო დაძინება.
- ლოგინში ჩასველება.
- თითის წოვა ან სხვა რეგრესული ქცევა.
სხეულთან დაკავშირებული ცვლილებები;
- ამბობს: „ბინძური ვარ.“
- ამბობს: „არ შემეხო.“
- ამბობს: „მეზიზღება ჩემი სხეული.“
- სხეულს აკვიატებულად იბანს ან საერთოდ აღარ უნდა დაბანა.
- ცდილობს სხეულის დამალვას.
კონკრეტული ადამიანის ან ადგილის შიში;
- უარს ამბობს კონკრეტულ ადამიანთან დარჩენაზე.
- ტირის ან პანიკაში ვარდება მისი დანახვისას.
- აღარ უნდა კონკრეტულ ადგილას წასვლა.
ემოციური ცვლილებები;
- მუდმივად დაძაბულია.
- ხშირად ამბობს: - „ჩემი ბრალია.“ - „მე ცუდი ვარ.“
- აქვს ძლიერი სირცხვილის ან დანაშაულის განცდა.
სოციალური და სასწავლო ცვლილებები;
- იზოლირდება.
- აღარ თამაშობს თანატოლებთან.
- უჭირს კონცენტრაცია.
- უარესდება აკადემიური შედეგები.
შეხებისა და პირადი საზღვრების ცვლილება;
- ეშინია შეხების.
- კრთება ჩახუტებისას.
- ან პირიქით, ასაკისთვის შეუფერებლად ეძებს ფიზიკურ კონტაქტს.
ასაკისთვის შეუფერებელი სექსუალური ქცევა ან ცოდნა;
- სექსუალური შინაარსის თამაშები.
- ასაკისთვის შეუფერებელი სიტყვები.
- ინტიმურ თემებზე ისეთი ცოდნა, რომელიც მის ასაკს არ შეესაბამება.
ხშირი აუხსნელი ფიზიკური ჩივილები;
- მუცლის ტკივილი.
- თავის ტკივილი.
- სასქესო ორგანოების ტკივილი.
- სიარულის ან დაჯდომის ტკივილი.
- განმეორებითი ინფექციები.
ფრაზები, რომლებიც ყოველთვის ყურადღებას იმსახურებს;
- „არავის უთხრა.“
- „ეს საიდუმლოა.“
- „დედა გაბრაზდება.“
- „არ მინდა მასთან.“
- „არ მინდა სახლში.“
- „ჩემი ბრალია.“
თუ ბავშვმა ერთხელ მაინც სცადა რაღაცის მოყოლა აუცილებლად მოუსმინეთ, არ შეაწყვეტინოთ, არ დაადანაშაულოთ, არ უთხრათ, რომ ეჩვენება, მან სხვანაირად გაიგო, ან რომ იგონებს!
ამ დროს უთხარით:
„მე შენ გენდობი.“
„ეს შენი ბრალი არ არის.“
„მე დაგიცავ.“
ძალადობის პრევენცია იწყება ბევრად ადრე, როცა ბავშვს ვასწავლით, რომ მისი სხეული მას ეკუთვნის, აქვს პირადი საზღვრები, შეუძლია თქვას „არა“ არასასურველ შეხებაზე და ყოველთვის შეუძლია სანდო უფროსს მოუყვეს ის, რაც თავს ცუდად აგრძნობინებს.
როცა ბავშვი სექსუალური ძალადობის მსხვერპლი ხდება ნაცნობ გარემოში, ასეთ დროს მასწავლებელი, აღმზრდელი, მწვრთნელი ან ნებისმიერი სანდო ზრდასრული შეიძლება აღმოჩნდეს ის ადამიანი, ვინც ბავშვის ქცევის ცვლილებას პირველად შეამჩნევს, მოუსმენს, დაიჯერებს და დახმარებას აღმოუჩენს. ამიტომ, ბავშვის დაცვა მხოლოდ ოჯახის პასუხისმგებლობა არ არის, ეს თითოეული ჩვენგანის პასუხისმგებლობაა, ვინც ბავშვთან ურთიერთობს," - ამბობს თინათინ გობაძე.
07/12/2026